تراکئوستومی چیست؟
تراکئوستومی یک عمل جراحی است که در آن یک سوراخ (استوما) در نای (تراکهآ) ایجاد میشود تا یک لوله تنفسی در آن قرار گیرد. این لوله تنفسی به بیمار کمک می کند تا از طریق این سوراخ به جای بینی و دهان تنفس کند. تراکئوستومی می تواند به صورت موقت یا دائم باشد و اغلب برای افرادی که دچار مشکلات تنفسی هستند یا نیاز به تهویه مکانیکی طولانی مدت دارند، انجام می شود.
دلایل انجام تراکئوستومی:
- انسداد مجاری هوایی: وقتی که راه های هوایی فوقانی (بینی، دهان، گلو) به دلیل آسیب، تومور، عفونت یا تورم مسدود شده باشند.
- نیاز به تهویه مکانیکی طولانی مدت: در بیمارانی که به دلیل بیماری های مزمن یا آسیب های شدید نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) دارند.
- ترشحات زیاد تنفسی: در مواردی که بیمار قادر به دفع موثر ترشحات ریه خود نیست.
- کما یا کاهش سطح هوشیاری: برای محافظت از راه هوایی و جلوگیری از آسپیراسیون (ورود مواد غذایی یا مایعات به ریه ها).
- آماده سازی برای جراحی های خاص: در برخی جراحی های سر و گردن که ممکن است باعث انسداد راه هوایی شود.
روش عمل تراکئوستومی:
- بیهوشی: بیمار معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی قرار می گیرد.
- برش: جراح یک برش کوچک در پایین گردن، معمولاً بین حنجره و استخوان جناغ ایجاد می کند.
- ایجاد استوما: جراح لایه های بافت گردن را به آرامی کنار می زند تا به نای برسد و سپس یک سوراخ در نای ایجاد می کند.
- قرار دادن لوله تراکئوستومی: یک لوله مخصوص تراکئوستومی از طریق این سوراخ وارد نای می شود. این لوله به دستگاه تنفس مصنوعی یا به اکسیژن متصل می شود.
- بستن زخم: زخم با بخیه یا چسب بسته می شود و پانسمان می شود.
مراقبت های پس از تراکئوستومی:
- مراقبت از محل استوما: تمیز کردن منظم محل استوما، تعویض پانسمان و جلوگیری از عفونت.
- مراقبت از لوله تراکئوستومی: تمیز کردن و تعویض منظم لوله تراکئوستومی، بررسی نشتی یا انسداد لوله.
- مرطوب نگه داشتن هوا: استفاده از دستگاه های مرطوب کننده برای جلوگیری از خشک شدن ترشحات و ایجاد انسداد.
- فیزیوتراپی تنفسی: انجام تمرینات تنفسی برای کمک به تخلیه ترشحات ریه و بهبود عملکرد تنفسی.
- آموزش بیمار و خانواده: آموزش نحوه مراقبت از تراکئوستومی در منزل، تشخیص علائم عفونت و مشکلات احتمالی.
- مشاوره و ارزیابی گفتار: در صورت نیاز، برای بیمارانی که توانایی صحبت کردن را از دست داده اند.